Chyba wszyscy znają prosecco, ale czy umiałbyś wymienić jeszcze jakieś włoskie wina musujące? Jeśli nie, czytaj dalej!
Włochy to jeden z najważniejszych producentów wina. Zagraniczne rynki podbiły przede wszystkim wina czerwone, jak choćby toskańskie Chianti, oraz chyba najbardziej popularne prosecco – obecne w drinkach, lodach, sprzedawane w mobilnych barach.
Win musujących z Włoch jest jednak znacznie więcej i dziś postanowiłam je przedstawić. Z tego artykułu dowiesz się, jaka jest różnica między spumante a frizzante, poznasz 5 najbardziej znanych typów włoskiego wina musującego, z różnych półek cenowych, oraz dowiesz się, gdzie je kupić.
A póki co, zerknij na tabelę z trzema najsłynniejszymi winami musującymi z Włoch:
Spis treści
Włoskie wina musujące: od frizzante do spumante
Zacznę od wprowadzenia, w którym powiem więcej o terminologii związanej w włoskimi winami musującymi. Z pewnością poniższe informacje ułatwią ci rozszyfrowanie etykietek.
Najpierw wyjaśnijmy pojęcia: spumante i frizzante. Być może spotkałeś się kiedyś z tymi określeniami. Jest to podział ze względu na ciśnienie w butelce, a więc stopień musowania.
Spumante jest bardziej musujące. Po włosku rzeczownika lo spumante używa się w odniesieniu do win z wystrzałowym korkiem, typowo sylwestrowych, tych, które po polsku potocznie nazywamy „szampanami”.
Frizzante natomiast to synonim wina lekko musującego. Słowo frizzante funkcjonuje po włosku jako przymiotnik i możemy go użyć w odniesieniu do wody gazowanej (l’acqua frizzante). Natomiast wino frizzante jest mniej musujące, więc często ma okręcany korek.
Kolejne określenia dotyczą wytrawności wina. Terminy te używane są najczęściej w kontekście prosecco i franciacorta (więcej o nich za chwilę) – win musujących, które nie są słodkie.
Dry to najsłodsze z wytrawnych win bąbelkowych, które może towarzyszyć delikatnym potrawom i deserom.
Extra Dry jest już mniej słodkie, ale ma wciąż charakterystyczny dla win musujących owocowy aromat. Dobrze się komponuje z owocami morza, gotowanymi warzywami, serami.
Brut to dość nowoczesna odmiana wina musującego, o intensywnym aromacie, podawana do pierwszego dania kuchni włoskiej.
Extra Brut to dość rzadko występująca wersja, która jest już bardzo wytrawna, o silnym cytrusowym smaku, a podaje się ją do sałat, ryb i owoców morza.
Zasada jest taka, że win musujących nie podajemy np. do ciężkich potraw mięsnych, lecz do ryb, serów, makaronów, warzyw. Oczywiście w odpowiednim kieliszku – wąskim i wysokim, idealnym do bąbelków.
Włoskie wina musujące: 5 rodzajów
Po tym wstępie nadszedł czas na prezentację najbardziej znanych włoskich win musujących. Znajdziesz tu zarówno bardzo ekskluzywne propozycje, jak i te na każdą kieszeń, wytrawne i słodkie, białe i czerwone. Zapraszam do degustacji!
1. Prosecco
Prosecco jest najbardziej znanym włoskim winem musującym. Spożywane oddzielnie, równie dobrze może stać się elementem drinków takich jak Aperol Spritz, Campari Spritz czy Bellini.
Występuje zarówno w wersji spumante, jak i frizzante (choć rzadziej), a poszczególne jego typy różnią się wytrawnością. Najczęściej jest białe, ale może być także różowe.
Ojczyzną prosecco jest Veneto i Friuli-Venezia Giulia. Wino ma certyfikat jakości DOC lub DOCG, w zależności, z którego obszaru pochodzi. Pod tym względem spotkamy prosecco: Treviso, Trieste, Conegliano-Valdobbiadene, Valdobbiadene Superiore di Cartizze, Asolo, ale też zwykłe Prosecco DOC.
Prosecco produkowane jest ze szczepu o nazwie Glera. Ma owocowy aromat i doskonale komponuje się z rybami, owocami morza, drobiem, lekkimi przystawkami, a nawet deserami. W supermarkecie dostaniemy je za ok. 30 zł, ale za butelkę z wyższej półki zapłacimy od kilkudziesięciu do nawet powyżej 100 zł.
Prosecco w wersji Extra Dry to np. Prosecco Trevisana DOC (kliknij tutaj) lub bardziej luksusowe Astoria Vini Galíe Prosecco Treviso DOC (kliknij tutaj). Producent Astoria Vini proponuje także wariant Brut – Prosecco Superiore Millesimato DOCG (kliknij tutaj) oraz rzadsze Extra Brut – Asolo Prosecco Superiore DOCG (kliknij tutaj).
| Region | Wenecja Euganejska, Friuli-Wenecja Julijska |
| Szczep | Glera |
| Do czego? | Ryby, owoce morza, białe mięso, przystawki, desery, składnik drinków |
| Cena | Od 30 do powyżej 100 zł |
2. Franciacorta
Franciacorta jest bardzo ekskluzywnym winem musującym z Lombardii, a dokładnie z Brescii. Posiada restrykcyjny certyfikat DOCG i oficjalnie zakazane jest używanie przy nim określenia „spumante”.
Do jego produkcji wykorzystywane są głównie szczepy Chardonnay, czasami z dodatkiem Pinot Noir i/lub Pinot Blanc. Franciacorta jest winem białym, ewentualnie różowym. Leżakuje 24, 30 (millesimato) lub 60 (riserva) miesięcy. Jego cena jest wysoka: od ok. 70 do ponad 200 zł, w zależności od rodzaju.
Ferghettina Franciacorta Extra Brut DOCG to klasyczna Franciacorta, uszlachetniana przez 72 miesiące, zawierająca 80% Chardonnay i 20% Pinot Noir. To wino o złotawej barwie, z wyczuwalną nutą wanilii, migdałów i kandyzowanych owoców, o delikatnym smaku. Idealne jako aperitif i dodatek do zup i owoców morza. Kupisz je tutaj.
Ferghettina Franciacorta Satèn Brut DOCG to odmiana Franciacorta, o nazwie Satèn, która występuje wyłącznie w odmianie Brut. Dojrzewa 36 miesięcy i zawiera wyłącznie szczep Chardonnay. Charakteryzuje się kremowym aromatem, z nutą migdałów i ciasta. To doskonały dodatek do sushi, tatara z ryb i innych przystawek na zimno. Kupisz je tutaj.
Przedstawione wyżej butelki należą do tych z górnej półki. Zostały nagrodzone na wielu specjalistycznych festiwalach, więc jeśli jesteś smakoszem, na pewno cię zainteresują.
| Region | Lombardia |
| Szczep | Chardonnay, czasami z dodatkiem Pinot Noir, Pinot Blanc |
| Do czego? | Zupy, ryby, owoce morza, przystawki na zimno, jako aperitif |
| Cena | Od 70 do powyżej 300 zł |
3. Lambrusco
Lambrusco to wino, które najczęściej jest lekko musujące, a więc frizzante. Pochodzi z regionu Emilia-Romania i po części z Lombardii i tylko produkty z tych miejsc mają prawo do tej nazwy. Lambrusco to po włosku „dzikie winogrono”, ponieważ uprawne odmiany pochodzą z lokalnych dzikich winorośli.
Klasyczne lambrusco jest zwykle czerwone i wytrawne, ale spotkamy też wersję półsłodką i słodką. Ma intensywny, czereśniowy kolor oraz charakterystyczną, zaróżowioną piankę. Zawartość alkoholu jest stosunkowo niewielka. Nie jest to wino starzejące się w piwnicach, lecz przeznaczone raczej do szybkiego spożycia.
Lambrusco może mieć certyfikat DOC (np. Lambrusco Mantovano) lub IGT, jak Lambrusco dell’Emilia (kliknij tutaj). W przypadku tego drugiego cena za butelkę jest bardzo przystępna. Jeśli szukasz towarzystwa dla przystawek, deski serów i wędlin albo pizzy, to ten wariant lambrusco będzie idealny.
| Region | Emilia-Romania, Lombardia |
| Szczep | Lokalne dzikie winorośle |
| Do czego? | Przystawki, sery i wędliny, pizza |
| Cena | Od 25 do 60 zł |
4. Moscato
Moscato po włosku, a po francusku Muscat, to szczep winorośli i wino o tej samej nazwie, które może występować w różnych wariantach. Cechą charakterystyczną jest silny aromat owoców i gałki muszkatołowej, do której nawiązuje nazwa. Moscato cechuje także piżmowy zapach, co znów odnosi się do nazwy – muschio to piżmo.
Winogrona te mogą być zarówno jasne, jak i ciemne, w związku z czym na rynku dostępne będzie muscato rosso, bianco, a także rosè. Jest to jedno z najstarszych win, jeśli chodzi o historyczne początki produkcji. Jest powszechne we wszystkich regionach Włoch, w szczególności w Piemoncie.
Moscato świetnie nadaje się jako aperitif lub dodatek do deserów. Najbardziej znane jest Moscato d’Asti – włoskie wino musujące DOCG eksportowane w największych ilościach. Polecam też słodkie, delikatnie musujące Rezzantino, produkowane ze szczepu Moscato Bianco (kliknij tutaj).
| Region | Głównie Piemont |
| Szczep | Moscato |
| Do czego? | Desery, jako aperitif |
| Cena | Od 30 do 60 zł |
5. Fragolino
Listę zamyka Fragolino, które jest w zasadzie napojem alkoholowym na bazie wina. Jest lekkie, słodkie, o niskiej zawartości alkoholu, a nazwa pochodzi od charakterystycznego aromatu truskawek. Cena jednej butelki to ok. 20-30 zł, więc będzie idealne do na imprezy i jako dodatek do deseru.
Prawdziwe fragolino, z północnych Włoch, było produkowane z odmiany winogron uva fragola. Aktualnie z różnych przyczyn takiego fragolino nie można dostać w krajach Unii Europejskiej. Jego dystrybucja jest zabroniona, ale można je sobie wyprodukować na własny użytek lub szukać go poza granicami UE.
Fragolino zawsze uchodziło za wino niskiej jakości. Napój, który znajdziemy teraz w sklepach, tylko się inspiruje oryginalnym trunkiem i jest sztucznie aromatyzowany. Występuje w wersji rosso i bianco. Zwykle jest musujące, ale można też znaleźć wersje bez bąbelków.
| Region | Oryginalnie północne Włochy |
| Szczep | Pierwotnie uva fragola, obecnie to zwykły wino stołowe |
| Do czego? | Desery |
| Cena | Od 20 do 30 zł |
Gdzie kupić włoskie wina musujące?
Na koniec powiedzmy sobie jeszcze, gdzie kupić włoskie wina musujące. Nie wszystkie dostaniesz w supermarkecie, nawet tym najlepiej zaopatrzonym.
Naturalnie nie dotyczy to prosecco, które jest szalenie popularne. Ceny zaczynają się od ok. 25 zł, ale na półkach bez trudu znajdziemy też bardziej luksusowe butelki.
Drugim winem musującym z Włoch, które spotkamy raczej bez większych trudności w sklepach stacjonarnych, jest moscato. Przykład? Martini Asti z certyfikatem DOCG – słodkie spumante w przystępnej cenie.
Nieco trudniej na półkach będzie ci znaleźć lambrusco czy fragolino, choć w ofercie niektórych sklepów się zdarzają, ale franciacorta raczej dostępna będzie tylko w sklepach specjalizujących się w winach.
Najprościej jest oczywiście zapoznać się z ofertą online. Supermarkety internetowe mają spory wybór włoskich win musujących.
Ja natomiast polecam Wino Toskanii, gdzie zakres jest naprawdę szeroki: od pospolitego fragolino, przez różne prosecco, po ekskluzywne wino franciacorta. Kliknij poniżej i przekonaj się sam:
